İsa’nın Adı ve Adının Önemi1/12
ileri >
İsa’yı izleyenler, “İsa” adının İncil’de yaklaşık olarak 1200 kez geçen ve ‘Rab kurtarır’ anlamına gelen Yeşua sözcüğünün Grekçedeki biçimi olduğuna inanmaktadır. Ancak Müslümanlıkta İsa adı olduğu gibi kalmıştır. Kur’an’da İsa adı, sıklıkla “Meryem oğlu” ifadesiyle birlikte kullanılır. Kur’an’da İsa adının kullanıldığı 25 ayetin onaltısında İbn Meryem (Meryem oğlu) olarak ifade edilir ve beş metinde de Musa ile bağlantı kurulur.
İsa’ya bu adı kimin verdiğinden ve neden verildiğinden Kur’an bahsetmez. Ancak İncil, İsa adının Allah tarafından konulduğunu ifade eder. Bu ayetlere göre Allah’ın meleği gelip Meryem’e şöyle söylemişti: “Korkma Meryem, Sen Tanrı'nın lütfuna eriştin. Bak, gebe kalıp bir oğul doğuracak, adını İsa koyacaksın.” (Luka 1:30:31) O’na İsa denecek, “çünkü halkını günahlarından O kurtaracak.” (Matta 1:21)
Arapça, İbranice ile yakın benzerlikler gösterdiğinden dolayı, bazı kişiler Kur’an’ın neden Yeşu’a ifadesini değil de İsa sözcüğünü kullandığını sorgulamaktadırlar. Bazıları Musa adı ile kafiyeli olsun diye Muhammed’in bu ismi kullandığını belirtmiştir; benzer şekilde Golyat’a Jalut adını verdiği gibi (Loewenthal, Isidor, The Name Isa: An Investigation, s.5-6, Kalküta: 1861). Öteki benzer örnekler ise Harut ve Marut’tur (Sure 2:102, 249-251). Hadislerden buna bir örnek ise Habil ile Kâin’in, Habil ve Kabil olarak adlandırılmasıdır (İslam Ansiklopedisi, IV. Cilt, s.82).
Özgün adıyla “Anwar el-tenzil” adlı çok tanınmış Kur’an tefsirini yazan Gazi Nasiruddin Ebusaid Abdullah bin Ömer Elbedevi (ö.1300 hicri) İsa’nın İşu adının Arapçalaştırılmış hali olduğunu söylemiş ve büyük bir olasılıkla da bununla Süryanice Yeşu’yu ifade etmek istemişti (cilt I. 96). Kur’an’ın pek çok İngilizce tercümesi de İsa’yı İsa olarak tercüme etmektedir.
İsa’ya İbn Meryem (Meryem oğlu) adlandırılmasının neden yapıldığına dair Kur’an’da hiçbir ipucu yoktur. Bazıları babası olmadığından ötürü annesinin ismi ile anıldığına inanmaktadır. Ancak Sami kavimlerinde kişinin babasının adıyla anılması normal olduğu halde, babası olan bazı kişilerin yine de annelerinin adıyla anıldığı durumlar gözlenmiştir. Ibn Ayşe ve Ibn Mayada adlı şairler buna örnektir (Watt, Muhammad at Madina, 1956, s.374). İsa için İncil’de yalnızca tek bir yerde ‘Meryem oğlu’ ifadesi kullanılmıştır (Markos 6:3).
Allah’ın öteki peygamberlerinde olduğu gibi Müslümanlar İsa’nın adından sonra Aleyhisselam (ona esenlik olsun) ifadesini eklerler. Bazıları İsa’yı takip eden kişilerin, İsa için neden bu tür yüksek itibar belirten sözcükleri kullanmadıklarını merak eder. Ancak İncil’e göre esenlik kaynağı İsa’nın kendisidir ve aslında insanların O’nun esenliğine ihtiyacı vardır. (Yuhanna 14:27). ileri >
|
